Aquarium 120 cm kiezen: welke maat, verlichting en achterwand past?

Je hebt een plek van een meter twintig in de woonkamer vrijgemaakt en zoekt nu een aquarium 120 cm breed. In de winkel zie je drie bakken die allemaal "120" heten, maar de ene bevat 144 liter en de andere 360 liter. Dan is het lastig te zien wat je eigenlijk koopt, en waar je daarna nog geld aan kwijt bent.

Kort gezegd: de lengte van 120 cm zegt weinig, de diepte en hoogte bepalen alles. Voor beginners met een gezelschapsaquarium werkt 120 x 40 x 50 cm (240 liter) het best, omdat die bak genoeg water heeft voor stabiele waarden en nog op een gewone stand past. Voor een aquascape of grotere vissen kies je een diepere bak. Daarna heb je een lichtbalk nodig die bij de lengte past en bij voorkeur een achterwand die de bak afmaakt.

Welk aquarium 120 cm past bij jouw situatie?

De bakken van 120 cm lang verschillen vooral in diepte en hoogte. Onderstaande tabel geeft de gangbare maten, de bruto inhoud (lengte x diepte x hoogte) en een grove schatting van het gewicht als de bak is ingericht. Dat gewicht is ruwweg de inhoud maal 1,3, omdat bodem, decoratie, glas en techniek erbij komen.

Let op het verschil tussen bruto en netto liters. Door glasdikte, bodem en decoratie zit er in de praktijk minder water in dan op de doos staat. Reken bij een bak van 240 liter bruto op ongeveer 200 tot 215 liter echt water, en gebruik dat getal bij het doseren van middelen.

Diepte bepaalt hoe je de bak kunt inrichten

Een diepte van 30 cm lijkt handig voor een smalle kamer, maar je houdt weinig ruimte over voor hout, stenen en een achtergrond van planten. Bij 40 cm lukt een nette indeling met voorgrond en achtergrond wel. Vanaf 50 cm heb je echt diepte om een scape te bouwen, maar je komt ook moeilijker bij de achterkant van de bak.

Hoogte bepaalt hoeveel licht de bodem haalt

Bij 40 of 50 cm hoogte bereikt het licht de bodem nog goed. Bij 60 cm heb je een sterkere lamp nodig voor bodembedekkers, en moet je rekenen op meer algenrisico als de balans niet klopt. Meer over de juiste lichtduur lees je in het artikel over aquariumverlichting en lichtduur.

Waar je op moet letten voordat je koopt

Een bak van 120 cm is geen kleine aankoop. Er zijn een paar punten die vaak tegenvallen, en die kun je beter vooraf afvinken.

• Buitenmaat en glasdikte. De maat 120 cm is meestal de lengte van het glas. De stand, de afdekking of het kader kan een paar centimeter breder zijn. Meet je nis dus met speling.
• De stand. Een stand moet minstens het totaalgewicht dragen en het aquarium ondersteunen volgens de voorschriften van de fabrikant, via de bodem of het dragende onderframe. Hoe je dat controleert lees je in aquarium stand kiezen: maten en draagkracht.
• De vloer. Bij een ingericht gewicht van 300 kg of meer op een kleine oppervlakte is een stevige, vlakke ondergrond belangrijk. Op een houten verdiepingsvloer vraag je advies bij een bouwkundige.
• Verplaatsen. Een lege 120 cm bak is zwaar en log. Reken op twee of drie mensen en een route zonder krappe bochten.
• Techniek past niet altijd. Sommige afdekkingen, filters of lampen zijn gemaakt voor één merk of serie. Controleer dus de lengte en de montage voordat je koopt.

Verlichting voor een bak van 120 cm

Bij een lengte van 120 cm is één kleine lamp niet genoeg. Het licht moet over de hele lengte verdeeld worden, anders heb je donkere hoeken en een felle plek in het midden. Een lichtbalk over de breedte van de bak lost dat het eenvoudigst op.

Let bij de keuze op drie dingen. Ten eerste de lengte: een lamp van "120 tot 135 cm" past op de bak en heeft wat speling. Ten tweede dimmen en een timer, zodat je de verlichting kunt aanpassen aan je planten en algenproblemen kunt temperen. Ten derde de montage: ligt de lamp op de rand, hangt hij eraan of past hij alleen in een bepaalde afdekking?

Voor beginners die een eerlijke prijs-kwaliteitverhouding zoeken, werkt een dimbare LED-lamp met timer het best. Je stelt hem in op ongeveer 8 uur licht per dag en past dat bij algen aan. Wil je een lichtbalk die gemaakt is voor een merk-systeem, dan kies je een balk met dubbele buizen die bij je afdekking past, mits de aansluiting klopt.

Valkuil: te veel licht in een nieuwe bak

In de eerste weken heeft een nieuwe bak nog weinig planten en een onrijpe bacteriecultuur. Veel licht leidt dan snel tot groene of bruine algen. Begin met korte lichtduur, bijvoorbeeld 6 uur per dag, en bouw in een paar weken op naar 8 uur. Wat je tegen algen kunt doen, staat in algen in het aquarium bestrijden.

Achterwand: de bak afmaken zonder planten

Een achterwand verbergt kabels, slangen en de muur achter je bak, en geeft de vissen een rustige achtergrond. Bij een bak van 120 cm lang valt de achterkant extra op, omdat het zo'n groot vlak is. Een foto-achterwand van 50 x 120 cm past precies op de achterruit van een bak die 120 cm lang en 50 cm hoog is.

Is je bak lager, dan knip je de rand bij. Is je bak hoger, zoals 60 cm, dan blijft er een strook open en heb je een tweede stuk nodig of kies je een achterkant van een ander materiaal. Plak de wand aan de buitenkant van het glas, want een wand in het water kan loslaten en het water vervuilen.

Hieronder zie je per situatie welke optie past. De lichtbalken zijn voor wie de verlichting wil vervangen of uitbreiden. De achterwanden zijn voor wie de bak visueel wil afmaken.

Zo kies je in vijf stappen

Werk de keuze in deze volgorde af. Dan voorkom je dat je een lamp koopt die niet past, of een stand die te klein is.

1. Meet de plek. Neem de lengte, diepte en hoogte van de nis en tel minstens 2 cm speling per kant.
2. Kies de diepte. 40 cm voor een gewone bak, 50 cm voor een scape of grotere vissen.
3. Reken het gewicht uit. Inhoud in liters maal 1,3 geeft een eerste schatting in kilo's. Kies de stand op het aquariumgewicht en beoordeel de vloer op het gewicht van de complete opstelling, inclusief stand en de inhoud daarvan.
4. Kies de verlichting. Een lamp van 120 tot 135 cm met dimmer en timer is het veiligst voor beginners.
5. Werk af. Plak de achterwand voor het vullen en zet de bak waterpas.

Wat past in een bak van deze grootte?

Een bak van 240 liter biedt ruimte aan een gemengde school kleine tetra's, een paar bodemvissen en een middelgroot sierpaar. Hoe je dat aanpakt, lees je in aquarium vissen kiezen. Wil je eerst vergelijken met een kleinere bak, bekijk dan aquarium 100 cm kiezen.

Een bak van 120 cm heeft een voordeel dat je pas merkt als je er al een tijd mee werkt: hij is stabieler dan een kleinere bak. Veranderingen in temperatuur en waterwaarden gaan langzamer, waardoor fouten minder snel fataal zijn. Het nadeel is dat een fout in de opzet, zoals een te zwakke stand, ook duurder is.